next up previous contents
Next: Bazı Sunucular Up: Internet Araçlari Previous: Bazi Baslangiç Noktalari

Baslangiç Noktalari

Bu dokümanın referans kısmında verilen listeden başlıyabilirsiniz. `Her eve lazım' diyebileceğimiz bazı dokümanlar: MetaIndex, Internet Starting Points, Nova Links, Yanoff's Internet Services List, EFF Guide to Internet (Big Dummys Guide), Web Guide, December's Computer Medicated Tools'u sayabiliriz. Bunlar normal olarak Türkiye'deki Web sunucularında vardır. İsterseniz, bunları HTML formatında alabilir, ve Web programınızla bunların işaret ettiği servislere bağlanabilirsiniz.

Diyelimki belirli bir konuda Internet'de tarama yapmak istiyorsunuz. Şayet daha önce bu konuyu araştırdınızsa elinizde bazı işaretleyiciler (pointer) vardır, onları kullanmaya devam edin.

Internet'e yeni başlayanlar için geçerli bazı göstergeler:

FAQ'lar. Ilgilendiğiniz konuda bir yada daha fazla FAQ olabilir (Sayfa gif). FAQ'lar üzerinde tarama yapabileceğiniz Wais ve Html ile başlıyabilirsiniz. ftp://rtfm.mit.edu esas dağıtım merkezidir. src.doc.ic.ac.uk önemli `mirror'lardan biridir. http://www.cis.ohio-state.edu/hypertext/faq/usenet/FAQ-List.html ise Web için geçerli. FAQ-List.html Bilkent arşivinden alınabilir.

Konu Rehberleri. Michigan Universitesi tarafından toplu olarak Gopher/Web içinden sunulan bu dökümanlar belirli konulardaki Internet kaynaklarını toplamışlardır. Gönüllü kişilerce hazırlanan bu rehberlerin listesi (Sayfa gif) da verilmiştir. Bunların kopyalarını Bilkent'te tutmaya calışıyoruz: ftp ve archive-server ile alabilirsiniz.

Gopher Jewels. Gönüllü bir ekip tarafından tek tek şeçilerek derlenen bu Gopher bağlantı bilgileri bu ad altında toplanmıştır. Yaklaşık ayda bir güncellenen bu bilgiler üzerinden jughead taraması yapmak mümkündür. Bilkent Gopher'ı ` Gopher_Jewels'ı tam kopyasını taşıyan kurumlardan biridir.

Subject Trees. Gopher üzerindeki Internet kaynaklarını konulara göre toplıyan bilgiler pek çok gopherda bulunabilir. Bunlar arasında Marvel (Libray of Congress), Rice, NCSU, Bath'i sayabiliriz.

Washington & Lee University (Netlink Server)'da ise daha farklı bir yaklaşım var. Bu bölünme bir program kanalıyla dinamik bir şekilde olmakta, ve gopher nesneleri daha çok sayıda konuya ayrılmaktadır. Bilkent gopher'ında esas bağlantıların ve bu bağlantılardan ortaya çıkan sınıflandırmanın kopyaları tutulmaktadır. WLU'daki(honor.uc.wlu.edu:1020) taramanın ilginç yönlerinden biri bağlantı bilgileri menüsünün son satırında bu bilgileri kullanıcının alabileceği bir dosya halinde sunulmasıdır. Bu bilgileri alıp kendi .gopherrc dosyanıza koyup, gopher -b komutu ile veya gopher içinden v seçeneği ile menüye getirip, incelemek mümkündür. 300-400 satırlık bir menüde bu size oldukça önemli hız kazandıracaktır. Netlink Web'inde aynı bilgiler .html formatında tutulmaktadır. Gerekli dosyaları Bilkent'ten ftp, web, gopher ve archive-server yoluyla alabilirsiniz.

Web Virtual Libraries Bunlar Gopher'daki Konu ağaçlarına benzerler. Gopherdakilerine ilave Web kaynaklarıda içerirler. Şu anda yarım düzine kadar bu tip oluşum vardır. Önemli olanları arasında cern, einet-galaxy, earth, yahoo, netlink, vs sayılabilir. Bilinenlerin listesi sayfa gif'da verilmiştir.

Veronica, Jughead, Web Searchable Indices. Gopher ve Web uzayında menüler üzerinde tarama yapabileciğeniz bu mekanizmaları bir yada daha fazla anahtar kelime vererek tarayabilirsiniz. Taramaların sonucu size menü olarak sunulacaktır.

Wais. Genellikle büyükçe dokümanlar üzerinde tüm metin üzerinde tarama olanağı veren bu tür taramaların ayrı bir yeri vardır. Önce ilgi alanınızdaki .src'leri tespit edip daha sonra onlar üzerinden tarama yapmak daha uygundur. Content Router for Wais'i de göz önüne alın.

Listeler. Ilgi alanınızdaki listelerin varsa FAQ'ları, kendi arşivlerive liste mekanizması kanalıyla ilgili kaynaklara erişmek mümkündür. Bilkent GN sunucusunda Liste ve benzeri mekanizmalar üzerinde tarama yapabilirsiniz

Kütüphane Listeleri. Telnet, Wais, ve z39.50 arayüzleri ile erişilebilecek kütüphanelerin listeleri, hytelnet veritabanında bulunabilir. Ayrıca Bilkent Gopher'ında `gopher link'leri olarak ve web'inde (netlink/net/catalogs) da html dosyaları olarak alınabilir.

Sunucu Sayıları. 94 sonu itibarıyla yaklaşık olarak bilinen sunucular şöyledir:

Ftp dışındakilerin listesini topluca Netlink sunucusundan veya Bilkent'teki `mirror'dan alabilirsiniz. Bilkent'de servers-all.html, webs-all.html, gophers-all.html, index-servers-all.html, catalogs-all.html, telnets-all.html directories-all.html dosyaları çeşitli sunucuların listesini verir.



next up previous contents
Next: Bazı Sunucular Up: Internet Araçlari Previous: Bazi Baslangiç Noktalari



Mustafa Akgul